آن بسوى مجذوب عنه و ساكن كنند اول وجع را چه درد جاذب است تا دو جذب باهم متعارض نشود ف [ فصد و اسهال و اخلاط ] هرگاه كه فصد و اسهال هر دو واجب شوند و اخلاط در مقدار بر نسبت طبيعى خود باشند و نسبت طبيعى آنست كه خون اكثر باشد از همه بعد از ان بلغم بعد از ان صفرا پس از همه سودا درين وقت آغاز بفصد نمايند و اگر بعد فصد خلطى غالب شود دفع آن باستفراغ نمايند و اگر بر نسبت طبيعى نباشند اول خلط غالب را برآرند بس رگ زنند لكن در ميان هر دو مهلت قليل باشد و بسا از نوشيدن دوائى كه موجب فصد باشد در حمى و اضطراب افتد و ؟ ؟ ؟ امر كرده شود باستفراغ بسبب رداءت كيفيت و زيادتى مواد در كميت و گاهى براى آنكه بدن مستعد مرض و امتلاء باشد ؟ ؟ ؟ براى آنكه در بدن ماده موجود باشد كه از شان آن انصباب بسوى عضو باشد و گاهى بسبب كراهيت استفراغ بدل آن ؟ ؟ ؟ به روزه و خواب امر نمايند و گاه استفراغ بمخففات نمايند از خارج مانند خفتن در يك براى صاحب استسقاء و گاهى حاجت افتد در استفراغ بسوى ادويه مناسب خلط مستفرغ در كيفيت مانند سقمونيا نسبت به صفرا پس اصلاح كيفيت آن دوا بدائى كنند كه موافق آن در اسهال و مخالف در كيفيت باشد مانند طيله زرد كه بارد است و مسهل صفرا براى اصلاح سقمونيا كه حار است در وقت اخراج صفرا و گاهى دواء مسهل متقى شود يا بسبب ضعف معده يا بودن ماده مستفرغ ذا تخم يا بسبب يبوست ثقل يا بسبب كراهت از دوا و گاهى دواء مسهل مقى مسهل گردد و يا بسبب شدت جوع يا از بودن متقئ فاسد المعده يا غير عادى براى قى باشد و جوان سزاوارتر است بقى بسبب صفراويت بخلاف سوداويت چه ميل آن بسوى اسفل باشد و اما بلغم پس در ميان اين هر دو است و دوا اسهال مىآرد به قوت جاذبه كه مختص است براى آن نه براى اينكه جذب مىكند رقيق‌تر را اولا بسبب اينكه همشكل است و الا جذب كند و سبب قليل را ذهب ؟ ؟ ؟ كثير و اين مذهب جالينوس است ف [ حمام قبل دواى مسهل معين بر آن و بعد يك روز از مسهل محلل مواد باقى است ] بدانكه حمام قبل دواى مسهل معين بر آن و بعد يك روز از مسهل محلل مواد باقى است و همراه مسهل قاطع فعل سهل است و خوردن طعام بر دوا قطع مىكند عمل اكثر ادويه را بسبب مشغول شدن طبيعت بهضم غذا از دفع و نمودن مواد و آميختن دوا به غذا و هركه متحمل استفراغ نيست بر آن از خورده شود قبل نوشيدن دوا چيزى قليل مانند آش جو و آب انار تا تحليل و ضعف بدن زياده نشود و اگر خورده شود بعد استعمال دوا آب انار معين آن شود بعصر خود و خفتن بر دواى ضعيف مضعف دواست و بر دواى قوى فعل دوا ؟ ؟ ؟